033 277 11 61   info@pverrips.nl

De onkunde van het algoritme

  • 31 augustus 2020

Wanneer een prominent politica een vakterm uit de informatica gebruikt, zit ik rechtop. Is het woord "algoritme" ondertussen algemeen gangbaar? Of roept Mona Keijzer iets dat ver van de context staat? Over hoe ICT-woorden in de samenleving functioneren.

Half augustus kwamen er geructen via de media binnen dat er iets aan de hand zou zijn geweest bij de verkiezing voor de lijsttrekker van het CDA. En dan gaat het niet om de eerste ronde - daarvan is bekend dat de leveranciers van het systeem broddelwerk hadden geleverd. Het gaat om de finale die ging tussen Hugo de Jonge en Pieter Omtzigt. Op vrijdag 21 augustus hoorde ik een uitspraak van Mona Keijzer - die in de eerste ronde van de lijsttrekkersverkiezing afviel - die de aandacht vroeg. Na wat inleidende zinnen zei zij: "Wat was het algoritme? Volgens mij zitten er geen ICT-specialisten in het bestuur, dus je moet er altijd anderen bij betrekken als je wilt weten hoe het zit." Oei, als Mona Keijzer het woord 'algoritme' gebruikt, dan zit ik rechtop!

Wat was de context? Na de eerste ronde van de verkiezing van de lijsttrekker van het CDA ging de strijd tussen Pieter Omtzigt en Hugo de Jonge. Met een kleine voorsprong won Hugo de Jonge op 15 juli deze verkiezingen. Een goede maand later kwam de twijfel. Er verschenen berichten dat er mensen een bevestiging zouden hebben gekregen van hun stem op de kandidaat die ze juist niet zouden hebben gestemd. En dan is het toch heel begrijpelijk dat de verliezer(s) vraagtekens gaan plaatsen? Maar het woord algoritme....

Algoritme is voor ons in het vak informatica heel belangrijk. Feitelijk is het de eerste vakterm waarmee de vierde klassers intensief aan de slag gaan. Wikipedia omschrijft dit begrip zo: "Een algoritme is een recept om een wiskundig of informaticaprobleem op te lossen. Wiskundig geformuleerd is het een eindige reeks instructies die vanuit een gegeven begintoestand naar een beoogd doel leidt."

Bij de laatste ronde van de lijsttrekkersverkiezing van het CDA ging het om de keuze tussen Hugo de Jonge (A) en Pieter Omtzigt (B). Dit lijkt een simpele meerkeuze-vraag. Je kiest A of B. Het is geen wiskundig probleem en zeker ook geen reeks instructies. Tussen de begintoestand en het doel zit maar één stap: A of B. Mijn simpele conclusie is dan ook: Mona Keijzer heeft het woord 'algoritme' ten onrechte gebruikt.

Wel is het dan interessant om na te denken over de vraag waarom zij dit gedaan heeft? Is het een teken van onkunde; wist ze gewoon niet wat het woord betekende? Ik mag hopen dat dat niet zo is. Je mag van een staatssecretaris toch wel verwachten dat ze zo'n woord een beetje kan duiden. Een verstandig mens gebruikt toch geen woorden die het zelf niet begrijpt? Wilde ze dan misschien een link leggen met de actualiteit van de social media, een verwijzing naar de sluiers rond bedrijven als Facebook, Google en Amazon? Zo van: iedereen weet dat er vraagtekens te zetten zijn bij wat Facebook doet; op dezelfde manier zet ik een vraagteken bij de verkiezing van Hugo de Jonge?

Is zo'n uitspraak dan dom of populistisch? Of allebei?